opis kuracji tabletkami

Przywracanie miesiączki za pomocą farmakologicznych środków Mifepristone i Misoprostolu pozwala bezpiecznie i bezinwazyjnie przerwać niechcianą ciążę rozwijającą się w jamie macicy, pod warunkiem, że trwa nie dłużej niż 9 tygodni. Z uwagi na prostotę jest zabiegiem, który kobieta może przeprowadzić samodzielnie w warunkach domowych.

Nazwa produktów leczniczych wykorzystywanych w czasie zabiegu

Mifepristone (RU-486) — jest lekiem, który blokuje działanie hormonu ciałka żółtego (progesteronu), w wyniku czego następuje przerwanie ciąży.

– Misoprostol — to hormon zwany inaczej prostaglandyną, który doprowadza do odrzucenia pęcherzyka płodowego, a także powoduje oczyszczenie narządów rodnych kobiety z wszystkich produktów ciążowych.

Jak wynika z opinii Światowej Organizacji Zdrowia (najważniejszej instytucji zajmującej się ochroną ludzkiego zdrowia), tabletki poronne Mifepristone i Misoprostolu gwarantują bezpieczeństwo przeprowadzanego zabiegu. Potwierdza to również fakt, że leki mają szerokie zastosowanie medyczne i są powszechnie stosowane od lat, np. w leczeniu wrzodów żołądka, czy krwotoku powstałego na skutek naturalnego poronienia.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) jest organizacją należącą do ONZ. Została powołana 7 kwietnia 1946 roku. Obecnie zrzesza przedstawicieli 193 krajów. Jej działalność skupia się głównie na ustalaniu międzynarodowych norm i standardów opieki zdrowotnej, rozpowszechnianiu wiedzy medycznej oraz udzielaniu różnym państwom wsparcia w zakresie ochrony zdrowia.

Skład jakościowy i ilościowy leków

1 tabletka Mifepristone zawiera 200 mg mifepristonu
1 tabletka Misoprostol zawiera 200 mcg mizoprostolu

Postać farmaceutyczna tabletek poronnych

Mifepristone i Misoprostol występują pod postacią tabletek. Oryginalne leki zawsze są zapakowane fabrycznie w blistrze. Na opakowaniu powinny się znaleźć informacje dotyczące: nazwy leku, zawartych w nim substancji aktywnych oraz data ważności do spożycia. Ważne, aby opakowanie było nienaruszone. Tak wyglądające leki są informacją o tym, iż pochodzą z wiarygodnych, legalnych źródeł, a tym samym są bezpieczne.

Dawkowanie

Pełnowartościowy zestaw pozwalający na przeprowadzenie zabiegu aborcji farmakologicznej powinien zawierać jedną tabletkę Mifepristone oraz dwanaście tabletek Misoprostolu. Jak wynika z rekomendacji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), tylko taka kombinacja leków jest zdrowa i bezpieczna, a także pozwala osiągnąć zamierzone efekty.

Skuteczność

Zastosowanie Mifepristone z Misoprostolem w dawkach rekomendowanych przez WHO pozwala osiągnąć skuteczność zabiegu na poziomie 98%.

Przeciwskazania do przeprowadzenia aborcji farmakologicznej

Leków bezwzględnie nie wolno stosować kiedy:

  • kobieta jest zmuszana przez inne osoby do zabiegu przerwania ciąży,
  • kobieta będąca w ciąży nie jest pewna, czy chce przerwać ciążę
  • występuje nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w tabletkach poronnych (misoprostol lub prostaglandynę)
  • ciąża nie została potwierdzona badaniami ultrasonograficznymi, bądź testami biologicznymi
  • ciąża trwa dłużej niż 9 tygodni
  • istnieje podejrzenie ciąży pozamacicznej
  • kobieta cierpi na którąkolwiek z chorób: przewlekłą niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ciężką astmę niekontrolowaną za pomocą leków, dziedziczną porfirię, choroby krwotoczne lub choroby krwi, dolegliwości dotyczące serca
  • kobieta stosuje wewnątrzmaciczną antykoncepcję, np. spiralę wewnątrzmaciczną lub typu progresteron, która przed zabiegiem nie została usunięta
  • nie ma możliwości dotarcia do szpitala lub innego ośrodka medycznego w ciągu jednej godziny od pojawienia się wymagających konsultacji lekarskich okoliczności
  • kobieta nie może liczyć na wsparcie bliskiej osoby, szczególnie w czasie, w którym będzie działał Misoprostol
  • u kobiety został stwierdzony ogólny, zły stan zdrowia, np. ciężka niedokrwistość (np. anemia)
  • kobieta przebyła operacje brzuszne i jest jeszcze w czasie rekonwalescencji
  • w trakcie wcześniejszych porodów pojawiły się powikłania (np. krwawe, czy cesarskie cięcie)
  • kobieta jest pod wpływem alkoholu, narkotyków lub innych środków odurzających

Zalecenia przed zabiegiem

Tak jak każdy zabieg, tak samo farmakologiczne przywracanie miesiączki wymaga zachowania pewnych środków ostrożności i odpowiedniego przygotowania.

– Aby zapobiec ewentualnym nudnościom przed przyjęciem leków, kobieta powinna przed zabiegiem zjeść lekki posiłek (np. krakersy lub tosty).

– O ile zażycie Mifepristone zwykle nie wywołuje żadnych skutków ubocznych, tym samym pozwala kobiecie wykonywać typowe, codzienne czynności, to po przyjęciu Misoprostolu jest już inaczej. Z tego powodu zalecane jest, aby przed zabiegiem kobieta zaplanowała odpowiednią przestrzeń i czas, w którym będzie mogła wyłączyć się z codziennych aktywności zawodowych i osobistych. Miejscem wskazanym do przeprowadzenia procedury jest dom lub inna prywatna przestrzeń, w której kobieta nie tylko czuje się dobrze, ale w której istnieją warunki do tego, aby mogła odpocząć.

– Warto również zadbać o obecność drugiej osoby w trakcie zabiegu. Dobrze by było, aby była ona bliska kobiecie (znajoma, znajomy, członek rodziny), w której obecności kobieta czuje się dobrze, której ufa i na którą może liczyć. Taka osoba jest potrzebna do tego, aby podać szklankę wody, pomóc się położyć, wesprze na ramieniu, kiedy kobieta będzie chciała przejść do łazienki, czy zawiezie do szpitala, jeśli pojawi się taka potrzeba itp.

– Przed zabiegiem wskazane jest również opracowanie planu awaryjnego potrzebnego na wypadek, gdyby kobieta musiała skorzystać z pomocy lekarza. Dzieje się tak w niewielkiej ilości przypadku. Niezależnie jednak od statystyk warto zadbać o swój komfort psychiczny i być przygotowanym na różne scenariusze. W takiej sytuacji wybrana przez kobietę lokalizacja zabiegu powinna stwarzać możliwość swobodnego dotarcia do lekarza w ciągu jednej godziny.

– Przed zabiegiem dobrze jest również zadbać o tabletki przeciwbólowe. Najlepiej sprawdza się np. ibuprofen, który nie zakłóca działania tabletek poronnych. Po środek przeciwbólowy należy sięgnąć, gdy bóle skurczowe się nasilają. Ibuprofen 200 mg można kupić w każdej aptece bez recepty. Przy zażywaniu leku należy kierować się instrukcjami znajdującymi się na ulotce po to, aby nie przekroczyć dziennej, zalecanej dawki leku.

– Kobieta, która korzysta z wewnątrzmacicznej antykoncepcji (np. spirali wewnątrzmacicznej), przed planowanym zabiegiem powinna ją usunąć.

– Substancje aktywne zawarte w Misoprostolu przedostają się do mleka karmiącej kobiety, wywołując biegunkę u niemowlaka. Z tego powodu kobieta przed planowanym zabiegiem powinna nakarmić dziecko i ewentualnie ściągnąć pokarm potrzebny na późniejsze karmienie. W czasie 4 godzin od przyjęcia Misoprostolu mleko nie spełnia funkcji pokarmu. Należy je odciągnąć i wylać.

– Zastosowanie Mifepristone wymaga uprzedniego określenia grupy krwi i obecności czynnika Rh. Wszystko po to, aby wyeliminować immunizacji Rh (konflikt serologiczny). Konflikt serologiczny może występować w sytuacji, w której kobieta ma grupę krwi Rh(-) natomiast mężczyzna Rh(+) i to właśnie po nim płód dziedziczy krew. W takiej sytuacji rola układu odpornościowego kobiety może zostać zaburzona.

Do immunizacji dochodzi w sytuacji, w której do krwiobiegu matki dostanie się niewielka ilość krwi płodu, która zawiera obcy antygen (wystarczy ok. 0,2 ml krwi) i różni się od grupy krwi kobiety. To doprowadza do powstania immunizacji, czyli tzw. uczulenia organizmu matki na dany antygen płodowy. W efekcie organizm kobiety zaczyna wytwarzać przeciwciała, które chcą zwalczyć „obce” krwinki. Do przecieku krwi dochodzi najczęściej przy porodzie, ale także w innych sytuacjach, kiedy przerwana zostaje ciągłość łożyska czy kosmówki (niezależnie od czasu trwania ciąży), również w trakcie przerywania ciąży. Do uczulenia dochodzi w 10-15% przypadków, w których kobieta ma grupę krwi Rh(-).

Immunizacja, do której doszło w czasie przerwanej ciąży, nie wywołuje żadnych skutków w trakcie, czy po zabiegu. Jest natomiast groźna w drugiej i każdej kolejnej ciąży. Dzieje się tak dlatego, że przeciwciała przenikają przez łożysko i jeśli płód w kolejnej ciąży ma antygeny Rh na powierzchni czerwonych krwinek, czyli ma grupę krwi Rh(+), to właśnie one mogą doprowadzić do rozpadu zdrowych krwinek płodu. Konsekwencją może być choroba hemolityczna płodu.

Przebieg zabiegu

ETAP 1

Na tym etapie zalecane jest przyjęcie jednej tabletki Mifepristone. Lek należy popić znaczną ilością wody. W nielicznych przypadkach po zażyciu leku pojawia się niewielkie krwawienie. Ewentualne objawy są tak śladowe, że nie wprowadzają żadnych zakłóceń w codzienne funkcjonowanie. Dzięki temu kobieta w tym czasie może iść do pracy, zajmować się domem, czy dziećmi, czyli robić to, co robi na co dzień.

ETAP 2

Po około 24 – 48 godzinach od zażycia Mifepristone należy przyjąć 4 tabletki Misoprostolu.
Istnieją dwa sposoby przyjęcia Misoprosotlu.

PIERWSZA METODA – jest aplikacją doustną.
– Przed przyjęciem leków zalecane jest zwilżenie jamy ustnej odrobiną wody, tylko po to, aby była ona wilgotna.
– W następnej kolejności należy włożyć do ust cztery tabletki Misoprostolu. Aplikacja leków powinna nastąpić w taki sposób, aby znalazły się one w przestrzeni między policzkiem a zębami, z dwóch stron jamy ustnej. Z każdej strony przestrzeni policzkowej należy umieścić po dwie tabletki.
– Tak umieszczone tabletki ulegają samorozpuszczaniu się w czasie około 30 min. Ich smak zbliżony jest do smaku kredy.
– W tym czasie należy normalnie przełykać ślinę, dzięki czemu substancje zawarte w leku systematycznie przedostają się do organizmu.
– Po upływie 30 minut nierozpuszczone pozostałości tabletek należy popić niewielką ilością wody i połknąć.

DRUGA METODA – jest aplikacją dopochwową
– Przed aplikacją leków należy opróżnić pęcherz, umyć ręce i położyć się wygodnie na plechach.
– W następnej kolejności należy włożyć do pochwy cztery tabletki Misoprostolu, w taki sposób, aby nie wypadły w ciągu najbliższych 30 min. Najlepiej wsunąć je tak daleko, jak dosięgają palce.
– Tak umieszczone tabletki ulegają samorozpuszczaniu się w czasie około 30 min.
– W tym czasie należy leżeć i odpoczywać.
– Po upływie 30 min nierozpuszczone pozostałości tabletek mogą wypaść z pochwy. Jest to naturalny proces, który nie zmniejsza w żaden sposób jakości przeprowadzonej procedury. W czasie 30 min zawarte w tabletkach poronnych substancje aktywne zdążyły przedostać się do organizmu.

ETAP 3

Po 3 godzinach należy zaaplikować kolejne 4 tabletki Misoprostolu, postępując analogicznie jak w etapie 2.

ETAP 4

Po 3 godzinach należy zaaplikować ostatnie 4 tabletki Misoprostolu, ponownie postępując analogicznie jak w etapie 2.

Zalecenia podczas zabiegu

– Podczas przyjmowania Mifeprostone i Misoprostolu zaleca się regularne uzupełnianie płynów (należy pić dużo wody).

– Pierwsze skurcze, bóle i krwawienie pojawiają się zwykle 30-120 min po przyjęciu pierwszej dawki Misoprostolu. Są one pożądanym skutkiem ubocznym, gdyż wskazują na działanie leków. Jeśli bóle są bardzo intensywne, zalecane jest zastosowanie środków przeciwbólowych.

– Jeśli kobieta mieszka w kraju, w którym aborcja nie jest legalna najbezpieczniej jest aplikować Misoprostol według pierwszej metody — doustnie. Misoprostol podawany dopochwowo nie ulega natychmiastowemu rozpuszczeniu. Zazwyczaj staje się całkowicie niewidoczny dopiero po 4 dniach od zakończenia zabiegu. Z tego powodu w przypadku konieczności wizyty u ginekologa w trakcie trwania zabiegu może być widoczny. Aby wyeliminować niepotrzebne ryzyka, w Polsce nie zaleca się stosowania go dopochwowo.

Typowe skutki uboczne aborcji farmakologicznej

– Krwawienie — po przyjęciu leków, najczęściej w ciągu 4-6 godzin od zażycia pierwszej dawki Misoprostolu pojawia się krwawienie z pochwy. W zależności od stopnia zaawansowania ciąży i indywidualnych uwarunkowań organizmu kobiety może charakteryzować się ono różnym stopniem nasilenia. W czasie zabiegu z narządów rodnych wydalane są skrzepy krwi (wielkością odpowiadającą często rozmiarom cytryny), a także inne produkty ciążowe, łącznie z płodem. Do krwawienia dochodzi w niemal wszystkich przypadkach, ale nie stanowi ono dowodu na całkowite wydalenie płodu. Silne krwawienie odnotowuje się w około 5% przypadków. Ok. 1,4% przypadków wymaga wyłyżeczkowania w celu zahamowania krwawienia. W większości przypadków krwawienie utrzymuje się od 1 do 4 tygodni po zabiegu.

– Skurcze macicy – Misoprostol wywołuje bardzo częste skurcze macicy. Jest naturalna reakcja organizmu na lek.

– Ból podbrzusza, których intensywność u każdej kobiety jest różna.

– Mdłości lub wymioty.

– Biegunka.

– Gorączka, a także towarzyszące jej dreszcze.

Uwaga – im ciąża trwa dłużej tym bóle i krwawienie będą silniejsze. Jeśli aborcja się powiodła i jest całkowita, zarówno krwawienie, jak i skurcze będą stopniowo ustępowały. Pierwsze krwawienie miesiączkowe występuje najczęściej w czasie 4-6 tygodni od dnia zakończenia zabiegu.

Powikłania wskazujące na konieczność konsultacji ginekologicznych

Dobrze wiemy, że każdy organizm reaguje zupełnie inaczej na te same leki. Z uwagi na fakt, iż zażywanie tabletek poronnych nie jest powszechne trudno, aby kobieta przeprowadzająca zabieg aborcji farmakologicznej wiedział, jak zareaguje na nie jej organizm. W żaden sposób nie da się tego przewidzieć. Poczucie bezpieczeństwa i wewnętrzny spokój może dać natomiast wiedza, która pozwoli na podjęcie odpowiedniej reakcji, w niepokojących sytuacjach. Wśród skutków ubocznych, które wymagają konsultacji lekarskich, są:

– bardzo silne krwawienie utrzymujące się przez dłużej niż 2 godziny, wymagające wymiany dużej podpaski częściej niż dwa razy, takiej sytuacji krwawienie wygląda tak samo, jak strumień wody lecącej z lekko otwartego kranu,

– temperatura ciała powyżej 39°, która pojawia się na jakimkolwiek etapie zabiegu lub utrzymująca się dłużej niż 24 godziny temperatura ciała na poziomie 38°,

– nieustępujący lub nasilający się ból i ucisk w dolnej części brzucha, takie objawy są niepokojące, jeśli utrzymują się kilka dni po przyjęciu Misoprostolu,

– wydalana z pochwy wydzielina, która niepokoi swoim kolorem, konsystencją lub zapachem.

Uwaga – W czasie konsultacji ginekologicznych w ośrodku medycznym warto pamiętać o tym, że aborcja farmakologiczna ma objawy analogiczne do poronienia naturalnego. Jeśli w trakcie wywiadu medycznego kobieta nie poinformuje lekarza o zażyciu Mifepristone i Misoprostolu, lekarz nie będzie w stanie stwierdzić, że kobieta przyjęła tabletki poronne i że to one doprowadziły do poronienia.

Zalecenia po zabiegu

– W ciągu od 14 do 21 dni od zażycia Mifepristone kobieta powinna odbyć wizytę kontrolną u ginekologa mającą na celu sprawdzenie za pomocą badania przedmiotowego, czy badania ultrasonograficznego, czy doszło do całkowitego wydalenia płodu i zatrzymania krwawienia.

– Jak wskazują wyniki badań klinicznych w bardzo wielu przypadkach po zastosowaniu zabiegu aborcji farmakologicznej, odnotowano przypadki zajścia w ciążę w czasie między wydaleniem płodu a miesiączką. Ponownie zajść w ciążę jest możliwe zaledwie 8 dni po użyciu tabletek aborcyjnych. Aby uniknąć ryzyka potencjalnego działania Mifeprostone na kolejną ciążę, zaleca się niedopuszczanie do zapłodnienia w czasie kolejnego cyklu menstruacyjnego. Z tego powodu po zakończeniu zabiegu kobieta powinna jak najszybciej rozpocząć stosowanie antykoncepcji doraźnej.

Interakcje z innymi lekami

W czasie aborcji farmakologicznej nie należy używać leków rozkurczowych, takich jak np. No-Spa. Misoprostol jest lekiem wywołującym skurcze macicy, które w dalszej kolejności pomagają usunąć z narządów rodnych kobiety produkty ciążowe. Wykazująca działanie rozkurczowe No-Spa może ten proces skutecznie zakłócać.